Een andere kijk op ziekte en gezondheid: focus op herstel stagneert het proces

Wanneer ben je eigenlijk ziek?
En wanneer gezond?

Dat zijn vragen die je op allerlei manieren kunt beantwoorden.
En als je er met een bredere blik naar kijkt, dan zijn er nog veel meer vragen.

Ben je ziek als de dokter je een diagnose heeft gegeven?
Ben je ziek als je je niet lekker voelt?
Wie of wat is er dan ziek? Je hele lichaam of een stukje ervan?
Geldt het label ziek alleen voor een fysieke toestand?
Wat ís ziek eigenlijk?

En hoe zit het met gezond zijn of je gezond voelen?
Is dat hetzelfde?
Ben je nog steeds gezond als je vol met stress zit?
Kun je gedeeltelijk gezond zijn?
Is er ergens een omslagpunt van ziek naar gezond?

Wie bepaalt eigenlijk of je ziek of gezond bent?

Hoe meer ik me met het proces van het leven zelf bezig hou, hoe meer ik zie dat er geen absolute waarheden zijn. En zodra we wel door die bril kijken, bijvoorbeeld door ergens een label of een diagnose op te plakken, hoe meer we het prachtige creatieve ontwikkelingsproces van het leven zelf belemmeren.

Sterker nog: het label dat we hebben geplakt, stuurt onze aandacht in een specifieke richting. We gaan ons gedragen naar de uitleg die we eraan geven. En zo maken we de situatie vaak erger in plaats van beter.

We leren dat we moeten vechten tégen een ziekte. Dat we moeten doen wat de dokter zegt, omdat die ervoor geleerd heeft. Dat we ons aan allerlei standaard voorschriften voor gezond leven moeten houden (gezond eten en bewegen).
Dit doen we met z’n allen al tientallen, zo niet honderden jaren.
Als dat allemaal zo goed werkt, waarom is dan niet iedereen gezond?

.

Een ziekte is er niet opeens en ook niet zomaar

Ik zie ons leven als een continue ontwikkelingsproces en daarin kun je zien dat alles zich langzaam opbouwt en ontvouwt. Net als in de natuur. Eerst een proces onder de grond, dan de eerste kiemblaadjes die zichtbaar worden en zo groeit een plant steeds verder uit.

Dat is met het ontstaan van wat wij ziektes noemen precies hetzelfde.
Op het moment dat we ons bewust worden van symptomen zoals pijn of vermoeidheid, dan is er al een heel proces aan vooraf gegaan.
Het is een proces waar je zelf een hele grote rol in speelt en waar je steeds kleine keuzes in maakt. Tóch nog even doorgaan, terwijl je moe of gespannen bent. Een pilletje voor de pijn, en weer door. Negeren, er overheen stappen, jezelf vertellen dat het niet zo erg is. Uitrusten kan morgen wel.

De signalen zijn er al langer. De vraag is wanneer ga je écht luisteren.

Het moment dat er een diagnose wordt gesteld, is het moment dat ook anderen kunnen zien of concluderen dat er ‘iets aan de hand is’. Dat is ook het moment dat we er iets aan ‘moeten’ doen of willen doen om de situatie te veranderen.

En wat doen we dan meestal?
We stappen in het idee van ‘de ziekte of het ongemak moet weg’.
We gaan het bestrijden of symptomen onderdrukken met medicijnen.
We gaan er tegen vechten, want dan wordt het beter. Toch?
We gaan erover praten, zodat we het kunnen analyseren of verwerken.
We gaan het goed in de gaten houden, zodat we een gevoel van controle houden.

Kortom: we geven de ziekte heel veel aandacht.

Ik heb inmiddels geleerd dat vechten niet helpt om vrede of harmonie te bereiken.
Dat controle niet maakt dat je je beter gaat voelen.
Dat focus op wat je niet wilt, je juist meer brengt van wat je niet wilt.

.

Als vechten niet helpt, wat dan wél? Hoe kan het anders?

Ziekte is het resultaat van een proces in het verleden.
Als je andere vragen gaat stellen, dan kun je dat ziek makende proces gaan omdraaien.

Vragen zoals:
Wat wil ik anders in mijn leven?
Hoe wil ik verder?
In wat voor gevoel / sfeer wil ik van dag tot dag leven?
Wat voelt écht goed in mijn lichaam?
Wat geeft me ruimte om mezelf te zijn?

Geef jezelf een zachte focus op het groeiproces naar gezondheid, het luisteren naar aanwijzingen die goed voelen en ruimte aan wat er tevoorschijn wil komen.
Ziekte is een uitnodiging om opnieuw te kijken wat bij je past, want je hebt je diepe verlangens dan al een hele tijd opzij gezet.

.

Er valt niets te herstellen, want je bent niet kapot

Wij als mensen, zijn geen fysieke machine die kapot kan gaan.
Een heel groot deel van wie we zijn, is niet zichtbaar in het fysieke.
We hebben gedachten. We voelen van alles. We kunnen dromen en fantaseren. We kunnen buiten-zintuigelijke ervaringen hebben, zoals een bijna-dood-ervaring of een psychose.

Dit grote gebied van bewustzijn, energie en ervaringen kun je niet buiten beschouwing laten of afdoen als onzin. Om het leven beter te begrijpen en om te leren hoe je invloed op het proces van je eigen leven kunt uitoefenen, zul je deze gebieden mee moeten nemen. En dat geldt ook als je het proces van ziek en gezond zijn beter wilt kunnen besturen.

Waar kom je uit als je alle labels over jezelf even opzij zet?
Wie of wat ben je in essentie?
Ik ben …

Onze essentie is voelbaar. Ik kan mijn essentie voelen en jij kan jouw essentie voelen, maar we kunnen elkaars essentie niet voelen. Is dat niet fascinerend?

En die essentie is nooit kapot.
Die essentie is pure positieve energie.
Die essentie is liefdevol.

Het is onze essentie waar de antwoorden vandaan komen. Het is jouw essentie die je de weg wijst naar wat je verlangt. Het is jouw essentie die weet wat klopt voor jou en wat er nodig is voor een nieuwe harmonie.

Luister jij wel eens naar dit innerlijke kompas?

.

Een arts of therapeut heeft nog nooit iemand beter gemaakt

Wat gebeurt er in het proces waarin we van een ziekte hebben naar ons gezond voelen bewegen?
Wie of wat zorgt ervoor dat we die ontwikkeling maken?
En wat maakt dat dat proces moeizaam of juist soepel verloopt?

We hebben allerlei medicijnen en therapieën ontwikkeld om invloed uit te oefenen op dit proces. Dit zijn middelen die behulpzaam kunnen zijn, maar die vaak worden ingezet vanuit angst en controle.
En laten dat nu precies de energieën zijn die ten grondslag liggen aan het probleem of de ziekte zelf.

Terwijl gezondheid of een oplossing een hele andere energie en kwaliteit hebben.

Hoe we praten over het proces van ziekte naar gezondheid en wat we doen, laat zien dat we het willen besturen, in de hand willen houden. Dat is heel logisch, maar waar ligt onze invloed, onze regie in dit proces écht?

Als we een been breken, dan zorgt de arts dat het recht gezet wordt en dat er gips omheen komt. En ons lichaam zorgt zélf voor het aan elkaar groeien van de botten.

Als we een ziekte hebben waar we medicijnen voor krijgen en de ziekte verdwijnt. Wát heeft er dan voor gezorgd dat de ziekte is verdwenen?

Als we een psychische diagnose krijgen, dan onderdrukken we de symptomen met medicijnen en bestaat de begeleiding uit ‘bezig blijven’ en zoveel mogelijk dingen plannen en structureren, zodat je een extern raamwerk van houvast krijgt. Word je daar beter van? Of is er iets anders dat daarvoor zorgt?

Ik zie het bewegen tussen gezondheid en ziekte als een ontwikkelingsproces.
Het leert ons van alles over wie we zijn en waar we wel en geen invloed op hebben.
We zijn zelf de regisseur in dit proces en je kunt zelf kiezen hoeveel van die regie je op je neemt of naast je neerlegt. En ook waar je naar luistert: de adviezen van anderen en/of je eigen innerlijke kompas.

.

Ik wil je een andere visie aanbieden op dit geheel

Uit het voorgaande is misschien al duidelijk geworden dat ik ziekte en gezondheid niet zie als statische situaties, maar als een glijdende schaal waar we als mens in heen en weer kunnen bewegen.

Het leven zelf zie ik als ontwikkelingsproces waarin we steeds meer ontdekken en ervaren van wie we werkelijk zijn. Het is een creatieproces waarin we nooit terug kunnen naar een eerdere situatie. We zijn altijd aan het groeien.

Onze aandacht, de dingen waar we ons op richten én de sfeer waarin we dat doen, bepalen wat we creëren en meemaken in ons leven. We kiezen zelf van moment tot moment waar en hoe we onze aandacht richten.

De verhalen die we onszelf vertellen, vooral over onszelf en waar we invloed op hebben, zijn heel bepalend voor het leven dat we leiden. En ook of we meer richting ziekte bewegen of juist in het gebied van gezond zijn ronddartelen.

Hoe meer weerstand we in onszelf opbouwen, hoe eerder we terechtkomen in het spectrum van je beroerd voelen en een ziekte hebben. Die weerstand kun je voelen in je lichaam. Het heeft uitingsvormen zoals spanning, samentrekking, onrust, pijn.

Aan de andere kant van dit spectrum – in het gezonde, vitale gebied – liggen dingen zoals plezier, ontspanning, innerlijke rust, enthousiasme en liefde.

Het is eigenlijk heel simpel.
We willen volgens mij allemaal het liefst in een sfeer van plezier, ontspanning en liefde leven.
Gek hè, dat we er dan toch voor kiezen om het onszelf zo moeilijk te maken.
Wat wil hier tevoorschijn komen? Welke ontwikkeling is hier gaande?

De antwoorden liggen in jezelf.

.

De bedding voor iets beters

Ik ben opgeleid als kunstzinnig therapeut en ik zie keer op keer dat ík niet degene ben die iemand beter maakt. Ik ben een wegwijzer, een inspirator, een spiegel, maar ik kan het beter maken niet vóór iemand anders doen. Een woord als ‘behandelen’ of ‘behandeling’ vind ik daarom niet passen voor mijn rol in zo’n een proces. We creëren samen een bedding voor iets beters.

Ik ben ook niet geïnteresseerd in het labeltje of de diagnose die iemand heeft. Ik wil de persoon daar achter ontmoeten en ontdekken wat hem of haar beweegt. En hóe hij of zij beweegt, de richting, de kwaliteit, de energie van die bewegingen.
Het gaat erom samen de ruimte in te gaan waar nieuwe mogelijkheden zich kunnen aandienen. Waar rust is en vertrouwen in het proces van het leven. Waar opnieuw gekozen kan worden voor een zachtere weg naar gezondheid die ieder van ons intuïtief kent.

Een inspirerende, ontspannende en voedende bedding is volgens mij wat je nodig hebt als je te maken hebt met het gebied dat we ziekte noemen. Of dat nu fysiek is of mentaal, dat maakt niet uit.
In zo’n bedding kan het proces van bewegen naar een nieuwe harmonie optimaal plaatsvinden.

En de cruciale factor in dit proces ben je zelf, omdat je eigen innerlijke kompas, je gevoel, je de weg wijst naar jouw nieuwe harmonie. En dat kompas kun je alleen zelf waarnemen.

.

Focus op creëren in plaats van controleren

Voor mij is een proces in het spectrum van ziekte dus een ontwikkelingsvraagstuk.
We ervaren het vaak als een crisis en dat is het soms ook. Er zijn situaties waar direct ingegrepen moet worden. Dat heb ik zelf ook meegemaakt.

Maar wat komt daarna?

Als ik het vergelijk met een vulkaanuitbarsting of een storm, dan is er in de eerste fase veel chaos en onrust. Daarna – als de lava is gestold en de storm is gaan liggen – begint de natuur vanzelf met nieuwe opbouw en groei.

Wat wij als mensen vaak doen in het spectrum van ziekte, is dat we blijven hangen in het focussen op wat er mis is. Dat we de situatie vanuit angst voor herhaling blijven benaderen als een dreigende crisis die gecontroleerd moet worden.

In plaats van te focussen op vragen zoals ‘Wat heeft mij dit te zeggen?’ of ‘Wat wil hier tevoorschijn komen?’ of ‘Welke ontwikkeling is hier gaande?’

Als je je blik richt op wat er wil groeien en wat daarvoor nodig is, dan heb je een compleet ander uitgangspunt en zul je hele andere stappen zetten én hele andere resultaten gaan zien.
En je voelt vast ook wel dat het onderdrukken van dit groeiproces stagnerend en mogelijk averechts werkt.

De natuur laat ons haarfijn zien hoe het werkt en wij kunnen dat in ons eigen leven toepassen:
Het groeiproces laat zich niet duwen of vooruit trekken – het heeft zijn eigen tempo.
Een zachte, stabiele basis/bodem, ontspanning, variatie, flexibiliteit, ontvangen – dat zijn een aantal ingrediënten voor een harmonieus groeiproces met een rijke oogst.

Het meeste gebeurt vanzelf als we het een ruimte van liefdevolle aandacht geven.